Hồ có hai đảo: Thống Nhất là một vườn hoa có cầu nối với cổng phía đường Lê Duẩn. Còn đảo Hòa Bình, gần bờ phía đông, là nơi mát mẻ, tĩnh mịch dành cho khách muốn nghỉ ngơi. Ra đảo phải dùng thuyền.Hồ nằm khu vực hơi lệch về phía nam của trung tâm Hà Nội, thuộc phạm vi quận Hai Bà Trưng. Phía nam giáp với đường Đại Cồ Việt, phía đông nam và đông là đường Vân Hồ III chạy ra đường Nguyễn Đình Chiểu. Phía bắc giáp với công viên Thống Nhất, phía tây được chắn bởi đường Lê Duẩn. Bên kia đường là hồ Ba Mẫu. Theo bản đồ cổ thời Hồng Đức thì cuối hồ Bảy Mẫu về phía nam có chỗ thông ra sông Kim Ngưu, gọi là cống Lâm Khang, nay gọi chệch là Nam Khang.

Bài viết Công viên Thống Nhất( Hồ Bảy Mẫu) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Toàn cảnh hồ Ba Mẫu – Ảnh: Sưu tầm

Hồ này nằm trong công viên hồ Ba Mẫu tại tuyến đường sắt Yên Viên-Ngọc Hồi tại đường Lê Duẩn.
Đây là hồ nước ngọt ở Hà Nội. Người dân có thể đi dạo trên bờ hồ này vì nó mát mẻ.

Vẻ đẹp thanh bình của hồ Ba Mẫu – Ảnh: Sưu tầm

Một góc hồ Ba Mẫu – Ảnh: Sưu tầm

Hồ Ba Mẫu nhìn từ trên cao – Ảnh: Sưu tầm

Bài viết Hồ Ba Mẫu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Trong ẩm thực Tây Nguyên, cà đắng, lá mì là những món ăn khá phổ biến và độc đáo. Ví dụ món cà đắng giã. Đây là món ăn tươi trộn gia vị. Người Jrai nào cũng thích dùng món này. Cà đắng giã rất thơm ngon, có vị cay của ớt, vị chua của chanh và mùi thơm rất đặc biệt.

Làm món này không khó. Chỉ cần có vài trái cà chín vàng, giòn, rửa sạch, cắt ra từng miếng nhỏ, một trái cà chua rừng, một miếng chanh và rau ngò gai, trái ớt xanh, mỗi thứ một ít bỏ vào cối giã. Người ta bỏ thêm lá “ắc” để tạo nên mùi thơm ngon cho món cà giã. Cà giã có thể ăn với cơm nóng hay cơm nguội đều ngon cả. Chút cay cay, chua chua tạo nên món ăn đặc sắc này. Món ăn Tây Nguyên không thể nào thiếu những trái cà thơm giòn, những trái ớt chuột bé xíu cay cay.

Trái cà đắng

Cà đắng chỉ mọc ở trong rẫy, ven hàng rào hoặc hoang dại trong các bìa rừng mới đắng. Quả tròn và lớn hơn cà pháo một chút, ruột đặc hạt, cuống có nhiều gai nhọn. Cà đắng ra trái quanh năm, vì thế món cà đắng cũng được dùng quanh năm. Theo kinh nghiệm của người dân tộc Jrai, ăn cà đắng sẽ giúp cơ thểcon người không bị thống phong, thấp khớp hay đau nhức xương. Một điều rất lạ kì là, vẫn là cây cà đắng ấy nhưng được đem về vườn nhà trồng, trái trở nên to hơn, nõn nà nhưng không… đắng nữa.

Cà đắng ăn sống hay nấu chín đều có những hương vị rất ngon và rất đặc trưng. Người đồng bào còn xem nó như một loại rau ăn sống. Cà đắng được nấu chung với nhiều thực phẩm khác như xào với ếch, nấu canh cá trích, cá cơm khô, kho với tôm, tép bắt được dưới sông … sẽ tạo nên những món ăn quyến rũ. Đặc biệt, hai loại gia vị không thể thiếu khi chế biến món cà đắng chín là ớt và lá lốt xắt nhỏ.

Một trong những món được chế biến từ cà đắng không thể không nhắc tới là món cà đắng lá mì. Trong vườn nhà người dân tộc Jrai luôn trồng cây mì ăn lá. Cây khoai mì ăn lá là loại mì ta, thân nhỏ. Khi cây vừa ra lá non, người ta sẽ hái giữ phần lá để chế biến. Và cây mì cứ thế mà thay lá mới. Cà đắng nấu với lá mì được chế biến khá đơn giản: lá mì non rửa sạch, để ráo, giã (hoặc vò bằng tay) thật nhuyễn, cà đắng rửa sạch cắt làm đôi, ớt xanh để nguyên quả hoặc cắt nhỏ. Tất cả các thực phẩm trên được xào chín kĩ với dầu ăn, gia vị vừa miệng. Món này có thể cho thêm thịt. Thịt sau khi ướp gia vị sẽ được xào trước để chín. Sau đó, trộn cà đắng, ớt xanh và lá khoai mì chung với thịt. Món này ăn với cơm trắng có vị bùi bùi và có chút đăng đắng. Món cà đắng lá mì được chuộng đến mức nó không chỉ xuất hiện ở trong bữa cơm hàng ngày mà còn được dùng trong các lễ hội bên ché rượu cần. Ngoài nấu với cà đắng, lá mì còn được nấu với ít khô nai, khô cheo gác bếp từ những chuyến đi rừng hay ít cá cơm khô đổi từ chợ huyện.

Ở thành phố Pleiku, bạn muốn dùng món cà đắng lá mì thì vào làng Choét tìm đến nhà hàng Bazan của đôi vợ chồng Ksor H’Oanh ở 478 Lê Duẩn, Thắng Lợi hoặc đến làng Plei Ốp vào nhà hàng Pleiku Xanh. Nhưng cà đắng lá mì chỉ thực sự ngon khi bạn được ăn món do chính tay người đồng bào nấu.

Lá mì

Ở Krôngpa, đất đai khô cằn không thể khiến cà phê, cao su hay hồ tiêu tốt tươi như những vùng đất Tây Nguyên trù phú khác, chỉ có cây mì là xanh ngăn ngắt cùng nắng gió. Ở chính nơi ấy, món cà đắng lá mì trở nên ngon lạ lùng.

Đầu mùa mưa Tây Nguyên năm 2014, tôi lên Krongpa, anh bạn Trịnh Việt Hà (làm ở Tòa án nhân dân huyện Krongpa) nấu cho tôi ăn món canh lá mì cà đắng. Chỉ là lá mì giã nát, cà đắng, ớt xanh và một ít thịt nai cùng gia vị để nấu canh nhưng cái vị đăng đắng, ngon ngọt, bùi bùi cùng vị cay xé lưỡi của ớt xanh thôi mà khiến tôi mãi thương hương nhớ vị…

Đôi lần trở lại Pleiku, cũng ăn cà đắng, lá mì nhưng không hiểu sao tôi vẫn thấy như thiêu thiếu vị… Tây Nguyên. Lại xuôi xe hơn một trăm cây số để đến được Krongpa mà nói với anh bạn tôi rằng: “Nấu cà đắng lá mì đi…”. Anh bạn cười, chỉ tay ra những rặng núi xa mờ: Bạn thấy không, nếu không có núi non và những cánh rừng kia thì chẳng phải Tây Nguyên.

Cũng như người đồng bào, hãy cứ để họ sống trong những cánh rừng của họ, buôn làng của họ thì họ mới giữ được cái chất người đồng bào. Như cây cà đắng vậy, hãy cứ để mọc hoang dại ngoài rẫy, ven rào; đừng mang nó về trồng, chăm sóc thì cà đắng sẽ giống như các loại cà khác, không còn đắng nữa.

Bạn sẽ không phải phân vân với câu hỏi “Ăn gì để nhớ Tây Nguyên”, bởi chỉ cần rời Tây Nguyên thôi bạn đã thấy nhớ nhung rồi. Nhớ vẻ hoang sơ huyền bí của núi rừng, sự mạnh mẽ hùng vĩ của những dòng thác trắng xóa rầm rì tuôn chảy, và vẻ đẹp bất tận hoang dại của miền sơn cước. Nỗi nhớ ấy tròn đầy hơn khi men rượu cần, hương núi rừng trong từng món ăn cứ lưu luyến mãi…

V.H

* * Trích từ loạt bài “Hành trình tìm kiếm món ăn dân dã truyền thống ẩm thực ba miền” dành riêng cho chương trình ChiếcThìaVàng 2014

Bài viết Cà đắng lá mì Pleiku đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Với diện tích ban đầu là 500 m², nhà tù Sơn La được xây dựng khá kiên cố bằng đá lẫn gạch, hệ thống giường nằm cho tù nhân được mặt láng xi măng, mép ngoài gắn hệ thống cùm chân dọc theo chiều dài của sàn.

Vào mùa hè, các phòng giam nơi đây giống như một cái lò nung bởi gió Lào tràn về, còn mùa đông, lại biến thành một… ngăn tủ lạnh vì khí hậu giá rét nơi miền biên ải.

Giống như địa ngục trần gian tại vùng Tây Bắc, nhà tù Sơn La được thực dân Pháp xây dựng một mặt với mục đích tách rời mối quan hệ giữa tù chính trị với nhân dân. Mặt khác, chúng lợi dụng khí hậu khắc nghiệt, cùng chế độ nhà tù đầy hà khắc dễ gây ra bệnh tật hiểm nghèo để giết dần, giết mòn các chiến sĩ cộng sản, những người Việt Nam yêu nước.

Nhưng một điều mà chúng không thể ngờ rằng, chính nơi đây, các chiến sĩ cộng sản đã tổ chức biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng, là nơi ươm những hạt giống đỏ để phong trào cách mạng ở Tây Bắc đơm hoa, kết trái sau này.

Được biết nhà tù Sơn La từng giam giữ gần 1.007 lượt tù nhân cộng sản, trong đó có nhiều đồng chí là Thành ủy, Xứ ủy, Trung ương ủy viên như: Lê Duẩn, Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng. Đặc biệt, nhà tù Sơn La chính là nơi yên nghỉ của đồng chí Tô Hiệu, người lãnh tụ kiên cường và bất khuất của cách mạng Việt Nam trong thời gian bị giam cầm ở đây.

Chị Lò Thị Tuyết – Hướng dẫn viên tại nhà tù kiêm cán bộ phòng tuyên truyền giáo dục bảo tàng tỉnh Sơn La cho biết thêm: Hiện nay, khi di tích nhà tù Sơn La không còn giữ được như trước đây vì đã trải qua những trận bom bắn phá. Năm 1952 thực dân Pháp đã ném bom để xóa đi tội ác của chúng trước khi rút khỏi Sơn La. Khi quay lại tái chiếm năm 1965, đế quốc Mỹ ném bom bắn phá miền Bắc, toàn cảnh nhà tù Sơn La gần như bị phá hủy hoàn toàn.

Với mong muốn giáo dục truyền thống lịch sử cho thế hệ sau này nên sau ngày nước nhà thống nhất, một phần nhà tù Sơn La đã được phục chế lại.

Hiện nay, nhà tù vẫn còn để nguyên trạng các xà lim ngầm, xà lim chéo, trại hai giam, trại ba giam cùng những phòng giam đặc biệt chỉ rộng 1,2m², nơi từng giam hãm những người cách mạng.

Giờ đây, đến với nhà tù Sơn La, khách du lịch sẽ được chứng kiến hàng trăm hiện vật, những công cụ tra tấn – những chứng tích sống về tội ác dã man của kẻ thù như còng tay, xích sắt, bàn kẹp sắc nhọn… Ngoài ra, khách du lịch không khỏi xúc động khi đứng trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản kiên trung Tô Hiệu.

Là giáo viên đến từ một trường THPT của tỉnh Lai Châu, Anh Dương Thế Ngọc cho biết: Chúng tôi tổ chức chuyến thăm tù Sơn La để cho các em học sinh biết và thấu hiểu hơn nỗi gian khổ khó khăn, ý chí kiên cường chiến đấu của ông cha ta trước đây. Tù đó giúp các em học sinh có ý thức hơn về trách nhiệm, nghĩa vụ của mình cần phải làm gì, phấn đấu như thế nào để trở thành một người công dân có ích cho xã hội phù hợp trong thời đại mới ngày nay.

Bởi những ý nghĩa lịch sử lớn lao đó mà khu di tích nhà tù Sơn La đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1962. Hàng năm, nơi đây còn đón tiếp hàng trăm nghìn lượt khách đến tham quan, nghiên cứu và học tập.

Nhữ Trang – Duy Khoa

Bài viết Nhà tù Sơn La – Nơi ươm mầm “Hạt giống đỏ” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.