Trung tâm VH-TT&TT-TH Hội An, điểm tham quan này nhằm góp phần làm phong phú thêm loại hình văn hóa phi vật thể trong tuyến tham quan tại Khu di sản phố cổ Hội An, phát huy giá trị nghề truyền thống của gia đình và giới thiệu điểm tham quan mới cho khách du lịch. Đồng thời góp phần giãn sức ép cho các điểm tham quan, tạo sự đa dạng điểm đến và nhiều lựa chọn cho du khách khi đến tham quan khu phố cổ.

Nghề chế biến Xí Mà là một trong những nghề thủ công truyền thống gắn liền với sự hình thành, phát triển của đô thị thương cảng Hội An. Đô thị – thương cảng quốc tế phát triển cực thịnh vào thời Đại Việt từ thế kỷ XVII đến XIX.

Trong giai đoạn này, tại đây đã diễn ra quá trình giao lưu – hội nhập văn hóa mạnh mẽ, sâu sắc giữa các cộng đồng cư dân Việt, Hoa, Nhật và một số nước Phương Tây, trong đó có lĩnh vực ẩm thực.

Xí Mà vốn là món ăn có nguồn gốc từ Trung Hoa nhưng với sự tiếp biến qua thời gian đã thành món ăn đặc trưng của người Hội An, hiện nay được nhiều du khách trong, ngoài nước ưa thích bởi hương vị độc đáo, riêng có của món ăn này.

Nguyên liệu chủ yếu của món Xí Mà là mè đen, bên cạnh một số nguyên liệu khác sẵn có tại địa phương như bột sắn dây, bột khoai, rau mơ, rau má, một số vị thuốc bắc có tính mát, nhuận trường. Vì vậy, xí mà không đơn thuần là món ăn truyền thống, ngon miệng mà còn hỗ trợ dinh dưỡng, chữa bệnh rất tốt.

Khi du khách tham quan địa điểm này sẽ có cơ hội tham quan di tích giếng Bá Lễ, đây là một trong những di tích tiêu biểu thuộc loại hình giếng cổ ở Hội An, có bề dày lịch sử, văn hóa và kiến trúc độc đáo.

C.Bính

Bài viết Hội An khai trương điểm tham quan trình diễn nghề Xí Mà đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Với mong muốn mang lại sự những khám phá và trải nghiệm mới và giúp du khách có thêm sản phẩm du lịch mới khi đến với Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha- Kẻ Bàng, mới đây, UBND tỉnh Quảng Bình đã cho phép Công ty TNHH Oxalis mở tour du lịch khám phá sông Son và thăm các làng nghề ven sông. Đây là tuyến du lịch đường sông đầu tiên được khai thác tại Quảng Bình.

Tour du lịch này sẽ mang tới cho du khách trải nghiệm mới mẻ, đi trên du thuyền để ngắm nhìn cảnh vật dọc bờ sông Son, sông Gianh. Dòng sông êm đềm soi bóng những cánh đồng ngô thẳng tắp, non xanh đang trong giai đoạn trổ cờ và cảnh núi non hùng vĩ dọc bờ sông.

Khách du lịch được tận hưởng không khí trong lành của dòng sông thơ mộng, của đồng quê chiều tà và hòa mình vào khung cảnh nên thơ, yên bình của miền Di sản Phong Nha- Kẻ Bàng.  Mang lại cảm giác bình yên khi xa sự ồn ào tấp nập của thành phố.

Lộ trình sẽ bắt đầu tại bến sông Chày Lập (xã Phúc Trạch), du khách ngồi thuyền xuôi đến địa phận làng Gia Hưng (xã Hưng Trạch), rồi tiếp tục đi vào làng để tham quan nhà thờ Gia Hưng và các lò nấu rượu quê, với nguyên liệu sạch làm từ ngô, gạo, nếp do người dân tự trồng.

Du khách sẽ có dịp nếm thử rượu đang ra lò nóng dãy, hoặc đặt mua đưa về sử dụng hay làm quà. Sau đó xuôi dòng đến tham quan các làng nghề truyền thống của người dân các phường, xã thuộc thị xã Ba Đồn như làng làm bánh tráng, làng đan nón lá.

“Tôi rất thích thú cảnh vật và con người ở nơi đây, mọi thứ rất thân thiện và tuyệt đẹp. Được đi trên sông và ngắm nhìn cảnh vật ở đây làm tôi rất thích thú.”, một du khách đến từ Đài Loan vui vẻ chia sẻ.

Trong chuyến đi, du khách sẽ gặp những người dân địa phương thân thiện và hiếu khách. Hình ảnh người dân đang lao động mưu sinh, khói bếp lam chiều từ những căn nhà nhỏ ven sông, những đứa trẻ chăn trâu hồn nhiên.

“Chúng ta có con sông rất đẹp, và có nhiều hoạt động trên sông đem đến cho du khách nhiều trải nghiệm rất thú vị. Do đó việc đưa ra một sản phẩm du lịch mới để đáp ứng nhu cầu những du khách không thích du lịch mạo hiểm, những người muốn tìm hiểu những văn hóa truyền thống địa phương thì đây là một sản phẩm rất tốt. Và tôi muốn đưa sản phẩm này lên để đáp ứng du khách”, Ông Nguyễn Châu Á, Giám đốc Công ty TNHH Oxalis chia sẻ.

Tuyến du lịch hứa hẹn mang lại nhiều hấp dẫn cho du khách tạo nên một sản phẩm du lịch mới để thu hút khách du lịch đến với Quảng Bình.

Tiến Thành

Bài viết Trải nghiệm du thuyền giữa lòng di sản Phong Nha, tham quan các làng nghề đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Nghề dệt chiếu lác ở đây đã có từ lâu đời, có ở rất nhiều huyện tại Long An, trong đó làng nghề này tại xã Long Định được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước năm 2005, khoảng 80% số dân trong xã làm nghề dệt chiếu, tuy nhiên hiện nay chỉ còn lại khoảng 10%, chủ yếu là người già và trẻ nhỏ mới làm. Sản phẩm ở đây đạt đến độ tinh hoa, khách hàng không chỉ được chọn những mẫu có sẵn mà có thể tạo ra mẫu rồi đặt làm.

Bài viết Làng nghề dệt chiếu Lác Long Định Long An đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Lịch sử hình thành

Làng La Khê được hình thành từ thế kỷ thứ 5, ban đầu làng không có tên là La Khê, mà là La Ninh (“La” là lụa, “Ninh” là sự thịnh vượng, lâu bền). Sang thế kỷ 15, làng La Ninh mới đổi tên thành La Khê (tức là làng dệt lụa bên dòng sông nhỏ).

Ban đầu, sản phẩm dệt của làng La Khê còn thô sơ, chủ yếu là sồi, đũi, phục vụ cho nhu cầu của cư dân Thăng Long xưa. Ðến đầu thế kỷ 17, khi người Hoa ở vùng Lưỡng Quảng (Trung Quốc) di cư sang Việt Nam mang theo nghề dệt thủ công. Trong số đó, mười gia đình người Hoa đã đến lập nghiệp ở đất La Khê, đem nghề dệt the, sa nhuộm đen và công nghệ dệt tiên tiến dạy lại cho dân làng. Thời đó, hầu hết dân làng La Khê đều sống bằng nghề canh cửi. Các sản phẩm the, sa, vân, địa, quế, gấm vóc của La Khê với những họa tiết, hoa văn tinh xảo dần thay thế sồi, đũi nhờ chất lượng được nâng cao như mỏng, nhẹ hơn nhưng lại rất bền và đẹp, được các tầng lớp quý tộc ưa chuộng.

Đầu thế kỷ 19, làng La Khê cùng với các làng La Nội, Ỷ La, La Tinh, Yên Lộ, Nghĩa Lộ đều thuộc tổng La Nội huyện Từ Liêm phủ Quốc Oai trấn Sơn Tây. Tới năm 1831, La Khê (cùng cả tổng La Nội) được chuyển về thuộc huyện Từ Liêm phủ Hoài Đức tỉnh Hà Nội.

Năm 1823, triều đình nhà Nguyễn ra sắc lệnh lập La Khê thành một xưởng dệt cho kinh thành Huế, đồng thời cho cả làng được miễn đi lính để tập trung cho việc phát triển làng nghề[1]. Khoảng những năm 1840 thời vua Thiệu Trị, xưởng dệt làng La Khê gọi là Chức tạo cục, hàng năm phải sản xuất và cung cấp cho triều đình theo định mức 600 tấm sa màu[3]. Chợ Cầu Ðơ với một tháng sáu phiên là nơi người dân trong làng bán buôn, để từ đó thứ sản phẩm cao cấp này đi khắp đất nước.

Kể rằng vào đời vua Minh Mạng (1820-1841), có viên cai đội mãn hạn lính nhà Nguyễn, tên là Trần Quý, tìm thấy được mảnh gấm nước ngoài dệt tinh xảo, liền mày mò nghiên cứu xem xét, tìm ra được bí mật trong cách dệt gấm vóc của nước ngoài, bèn cùng một số thợ bạn trong làng bàn cách cải tiến việc dệt gấm vóc và cuối cùng nhóm thợ làng La Khê này đã dệt được một tấm gấm tinh xảo không kém tấm gấm mẫu. Từ đó, làng La Khê có thêm nghề dệt gấm, Trần Quý thành ông tổ dệt gấm của làng.

Nghề dệt the ở La Khê phát triển mạnh, không những cung cấp cho thị trường trong nước mà còn xuất khẩu sang châu Âu. Đầu thế kỷ 20, các nghệ nhân làng nghề còn được phong cửu phẩm, bá hộ, thêm vào đó the làng La còn được mang triển lãm ở thành phố Paris.

Sau năm 1954, do ảnh hưởng của chiến tranh, nghề dệt the tạm lắng, người dân làng La Khê quay sang dệt vải bông, khăn mặt, thảm đay theo kinh tế tập trung, phục vụ sinh hoạt trong thời chiến tranh Việt Nam.

Năm 2002, Làng nghề được khôi phục, nhiều nghệ nhân mày mò để giữ một nghề truyền thống của các bậc tiền nhân đi trước.

Làng La Khê xưa

Cái khác biệt của làng lụa La Khê với làng lụa Vạn Phúc là: làng La Khê xưa chuyên nghề dệt sa màu và các thứ lụa bạch, lụa vân; còn làng cổ Vạn phúc thì nổi tiếng với thứ lụa gấm lâu đời (tương truyền có từ thời Cao Biền).

Nghề dệt the La Khê

Nghề dệt the đòi hỏi rất nhiều công phu, có mẫu hàng phức tạp tới mức mất nửa năm mới dệt xong, nhanh nhất cũng phải 2-3 tháng. Vẽ hoa để dệt được coi là một trong những công đoạn khó nhất của nghề bởi không chỉ như vẽ một bức tranh, người vẽ mẫu để dệt phải tính toán từng đường nét sao cho cân đối, lúc dệt lên tấm the không bị xô, bị dạt. Có những trường hợp, người thợ dệt the ở La Khê phải vào tận Cố đô Huế xem các mẫu dệt để về khôi phục lại.

Đến nay, những người thợ dệt the La Khê đã sáng tạo ra hơn 20 mẫu hoa văn để dệt thành những tấm vải the hoa, trong đó có không ít những mẫu hoa văn cầu kỳ, với họa tiết cách điệu những hình tượng văn hóa dân gian như “tứ linh” (long, ly, quy, phượng), “tứ quý” (tùng, cúc, trúc, mai) hay hình song hạc, mây trời, hoa sen, chữ thọ.

Năm 2007, sản phẩm the La Khê được trao Cúp vàng thương hiệu Việt tại Triển lãm Hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam. Ðây là sự ghi nhận sự hồi sinh của làng nghề truyền thống.

Bài viết Làng dệt the lụa La Khê đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Sau khi hoà
bình lập lại, các ngành nghề thủ công được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Năm 1960, HTX Phú
Nghĩa được thành lập. Bước đầu đã có tổ sản xuất (do tổ trưởng quản lý) và thực hiện sản xuất theo
dây chuyền: Người làm quai, đáy hay nắp… Tuy nhiên, nghề cũng chưa phát huy được vì mới bước đầu.
Đến năm 1963, HTX thủ công ra đời có ban quản trị, các tổ làm theo công điểm và bán tập trung. Sản
phẩm làm ra do các trạm xuất khẩu (Mai Lĩnh – Hà Đông) thu mua rồi xuất cho Nhà nước. Đời sống
người dân nhờ vậy mà tạm thời đi vào ổn định. Và rồi một lần nữa, hoạt động của nghề gần như ngừng
hẳn bởi sự tác động trực tiếp của hoàn cảnh xã hội. Đó là vào thời điểm những năm 1979-1980, thị
trường khối Châu Âu rạn nứt. Hàng không xuất đi được đã ảnh hưởng trực tiếp đến ngành nghề của xã.
HTX lúc ấy gặp nhiều khó khăn do hàng không thanh toán được, dẫn đến công nợ chồng chất. Trước tình
hình đó, năm 1990 các vị lãnh đạo xã đã bàn bạc xin ý kiến của tỉnh giải thể HTX, cho thành lập các
tổ sản xuất nhỏ. Thực hiện vận động, tuyển chọn những người có tay nghề giỏi, nhanh nhẹn, linh hoạt
và có đầu óc kinh doanh vào làm trong các tổ hợp. Sản phẩm làm ra khá nhiều, nhưng việc tìm kiếm
thị trường vẫn còn là vấn đề khó khăn. Song tấm lòng yêu nghề, kiên trì và phát huy nội lực nghề
truyền thống đã giúp người dân Phú Nghĩa thành công.

Bài viết Làng nghề mây tre giang đan Phú Nghĩa đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Làng có hai vị tổ nghề

Ở An Cốc, không ai biết chính xác nghề làm giấy dó có từ khi nào. Chỉ nghe lớp
thợ già truyền rằng, làng tôn thờ hai vị tổ nghề làm giấy. Một vị tổ nghề có tên
là Thái Luân, truyền nghề cho dân gian từ cuối thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên.
Vị tổ thứ hai, không rõ họ tên là người làng, sau khi đi sứ Trung Hoa học được
nghề làm giấy đã đem nghề về truyền dạy cho dân làng, rồi ông lên kinh thành
Thăng Long truyền dạy nghề làm giấy dó cho dân hai làng Nghĩa Đô, Yên Thái.

Và ngôi đình Thọ Vực, còn gọi là đình Bơi, thờ hai vị trên. Mỗi năm làng An Cốc
giỗ tổ hai lần, lần thứ nhất vào ngày 9, ngày 10 tháng Giêng, lần hai vào ngày 9
đến 12 tháng 8 Âm lịch. Vào những ngày này, thợ làm giấy từ Yên Hòa, Yên Thái –
vốn xuất thân từ An Cốc – đều nhớ ngày giỗ tổ mà về.

Quy trình làm giấy dó khá cầu kỳ và phức tạp. Loại giấy này được làm từ cây dó –
một thứ cây hoang dại mọc ở rừng, ven sông Lô, sông Thao, có nhiều xơ. Cây được
ngâm nước sông Nhuệ từ hai đến ba ngày rồi vớt lên, để ráo, sau ngâm với nước
vôi hòa muối, rồi đem đặt trong nồi đồng nấu chín để có thể bóc lần lượt từng
lớp vỏ.

Bóc đến lớp cuối cùng thì đem giã mịn như bột mới cho vào giá vò có ken nan thật
dày để đãi trôi hết vỏ. Sau đó lại đem phần bột đó giã đến khi quánh, mịn như
bánh dày. Khâu cuối cùng là xeo giấy, phơi giấy. Mà làm loại giấy nào sẽ phụ
thuộc vào cách xeo giấy dày, mỏng, phụ thuộc vào cả “ngữ chỉnh” ở khuôn xeo.

Trong số bảy loại giấy dó truyền thống được người An Cốc sản xuất thì Hành Di và
giấy sắc là nổi tiếng nhất, là niềm tự hào của người làng. Hành Di là loại giấy
dó viết đẹp nhất, tốt nhất, giấy có hoa văn cổ, chuyên để tiến vua, chúa. Còn
giấy sắc là loại giấy pha màu và hoa văn rồng, nhũ bạc, được cung cấp cho triều
đình để dùng vào việc viết sắc phong thành hoàng làng.

Nhưng đó là chuyện của vài trăm năm về trước, còn từ gần hai thập kỷ nay, người
An Cốc phiêu dạt tứ xứ. Hơn 500 hộ dân trong làng, với 2.500 khẩu, phải tìm đủ
kế mưu sinh, người buôn đồng nát, kẻ chuyên tâm cày cấy, người ly hương lo hướng
sinh nhai. Trong cả bốn thôn của An Cốc, chỉ còn một thôn làm được loại giấy dó.

Bài viết Làng nghề An Cốc đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Bài viết Làng nghề đúc đồng Ngũ Xã đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Từ Hà Nội, có thể theo đường thuỷ từ bến Chương Dương hoặc bến Phà
Đen, xuôi sông Hồng đến bến Bát Tràng, cũng có thể theo đường bộ qua cầu Chương Dương (hay cầu Long
Biên) rồi theo đê sông Hồng đến dốc Giang Cao rẽ xuống Bát Tràng (khoảng 15 km) hoặc theo quốc lộ
số 5 đến Trâu Quỳ rẽ về phía tay phải theo đường liên huyện qua xã Đa Tốn đến Bát Tràng (khoảng hơn
20 km).

Từ trung tâm thành phố Hà Nội, nếu theo đường thủy có thể xuất phát
từ bến Chương Dương dọc theo sông Hồng đến bến Đình Bát Tràng (cảng du lịch Bát Tràng) hoặc theo
đường bộ, qua cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên dọc theo tuyến đê Long Biên-Xuân Quan (đê Tả
Hồng) tới Cống Xuân Quan (công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải) rồi rẽ tay phải đi khoảng 1 km sẽ
tới Trung tâm làng cổ Bát Tràng. Hoặc từ quốc lộ 5 rẽ vào Trâu Quỳ qua xã Đa Tốn lên đê rẽ tay trái
tới 1 km tới cống Xuân Quan rồi rẽ tay phải (cách trường Đại học Nông nghiệp I – Trâu Quỳ chỉ
khoảng 7 km).

Hiện nay, sản phẩm gốm Bát Tràng càng ngày càng phong phú và đa
dạng. Ngoài các mặt hàng truyền thống, các lò gốm Bát Tràng còn sản xuất nhiều sản phẩm mới đáp ứng
yêu cầu tiêu dùng trong Việt Nam như các loại ấm chén, bát đĩa, lọ hoa… kiểu mới, các vật liệu
xây dựng, các loại sứ cách điện… và các sản phẩm xuất khẩu theo đơn đặt hàng của nước ngoài. Sản
phẩm Bát Tràng có mặt trên thị trường cả nước và được xuất khẩu sang nhiều nước châu Á, châu Âu.
Bát Tràng cuốn hút nhiều nhân lực từ khắp nơi về sáng tác mẫu mã mới và cải tiến công nghệ sản
xuất.

Bình hoa Bát Tràng

Tranh gốm Bát Tràng

Người dân làng nghề Bát Tràng luôn say mê học hỏi, cần cù sáng tạo.
Bởi vậy các sản phẩm Bát Tràng ngày càng đẹp hơn , phong phú hơn , chất lượng tốt, giá thành rẻ hơn
.

Cũng chính bởi vậy mà chúng tôi – Gốm sứ Thành Tâm luôn trăn trở với
nghề làm thế nào để Gốm Bát Tràng có thể kết nối với dải đất hình chữ S thân yêu cũng như toàn châu
lục trên Thế Giới,

Bài viết Làng nghề Bát Tràng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Tố nữ. Ảnh: tư
liệu

Bài viết Làng nghề tranh Hàng Trống đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.

Phú Xuyên là cái nôi của rất nhiều làng nghề nổi tiếng như: giày da Phú Yên; may mặc Vân Từ; khảm trai Chuyên Mỹ; đồ gỗ Tân Dân, Văn Nhân; cơ kim khí Đại Thắng; Sản phẩm mây giang đan, cỏ tế Phú Túc; Tò he ở Thôn Xuân La xã Phượng Dực; các làng nghề chế biến nông sản thực phẩm,…

Trên địa bàn huyện Phú Xuyên hiện có 39 làng được công nhận làng nghề theo tiêu chí cấp Thành phố; có 156 làng, cụm dân cư của toàn huyện có nghề (bằng 100%). Sản phẩm của các nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống đã có chỗ đứng trên thị trường trong nước và thế giới. Ngoài ra, trên địa bàn huyện có một trường trung cấp nghề và một trường Cao đẳng nghề, hàng năm đào tạo khoảng trên 1.000 học viên với các ngành nghề đa dạng, phong phú.

Đánh giá về tiềm năng phát triển du lịch làng nghề ở huyện Phú Xuyên, ông Nguyễn Xuân Hoản – đại diện Sở Nông nghiệp và PTNT Hà Nội – cho biết: Việc phát triển du lịch làng nghề sẽ khai thác được giá trị văn hoá của nghề, làng nghề và hỗ trợ phát triển sản xuất, quảng bá thương hiệu, tăng cường khả năng tiêu thụ sản phẩm theo hướng “xuất khẩu tại chỗ” thông qua chào bán sản phẩm cho khách du lịch đến địa phương. Thực tế, các làng nghề ở Phú Xuyên có rất nhiều tiềm năng về du lịch gắn liền với giá trị về cảnh quan, sinh thái, di tích văn hoá đình, chùa, ẩm thực…

Trong khi đó, nói về thực trạng tại các làng nghề truyền thống, TS. Nguyễn Anh Tuấn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch – khẳng định, các làng nghề truyền thống đã góp phần tích cực vào sự phát triển du lịch và ngược lại du lịch đã góp phần to lớn cho việc bảo tồn và phát huy giá trị của các làng nghề truyền thống, góp phần làm thay đổi đời sống xã hội ở các vùng có làng nghề. Tuy nhiên, để phát triển du lịch một cách bền vững tại các làng nghề truyền thống nói chung và làng nghề ở Hà Nội nói riêng cần thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Hiện nay, việc phát triển các làng nghề thủ công truyền thống đang trở thành mối quan tâm và cách tiếp cận mới đối với phát triển du lịch của đất nước. Du lịch tại các làng nghề, du khách không chỉ tham quan, trải nghiệm khung cảnh làng quê yên bình mà còn được trải nghiệm quy trình sản xuất, có thể cùng tham gia làm sản phẩm thủ công với người dân địa phương và mua quà lưu niệm cho bản thân và người thân. Chính điều này tạo sức hấp dẫn riêng có cho các làng nghề thủ công truyền thống.

Nhìn nhận từ góc độ kinh tế, PGS. TS. Trần Kim Chung – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương – nhấn mạnh: Phú Xuyên là một địa bàn quan trọng của vùng Thủ đô Hà Nội, thừa hưởng những lợi thế tự nhiên và xu hướng phát triển trong hội nhập kinh tế quốc tế. Nếu phát huy được những lợi thế tự nhiên và truyền thống cũng như mới xuất hiện, sản phầm và ngành nghề truyền thống của Phú Xuyên sẽ bước vào một kỉ nguyên mới, thành công mới.

Đơn vị phối hợp chương trình này “Công ty cổ phần thương mai Gia Phạm”.

Website: giaphamjsc.com

PV

Bài viết Tiềm năng sẵn có phát triển du lịch làng nghề Phú Xuyên đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Đi Đâu Chơi Gì.